AEG · Blog ·
Normal ses mi, arıza sesi mi? Cihazların kendi doğal sesleri
Buzdolabındaki çıtırtı, fırındaki soğutma fanı — bunlar arıza değil tasarım. En sık önlediğimiz iş, normal bir davranışa yapılacak müdahale.
Yazan: İzmir'in Servisi Saha Ekibi — İzmir'de 17 yıllık servis deneyiminden.
Kısa cevap: Her cihazın kendi doğal sesleri vardır: su akışı, valf tıkırtısı, pompa çalışması ve gövde çıtırtısı. Bunları tanımak gereksiz çağrıyı önler.
Servis çağrılarının bir bölümünde yaptığımız iş bir şeyi onarmak değil, hiçbir şey yapılmaması gerektiğini söylemek oluyor. Çünkü her cihazın kendi doğal sesleri var ve bunlar arıza sanıldığında gereksiz masraf doğuyor.
Buzdolabında en çok karıştırılan ses defrost çıtırtısı. Cihaz belirli aralıklarla buz çözme döngüsüne girer; bu sırada plastik ve metal parçalar ısınıp soğurken genleşir ve çıtırtı yapar. Ses genellikle cihaz sessizken duyulduğu için dikkat çeker. Aynı şekilde soğutucu akışkanın hatlarda dolaşırken çıkardığı fışırtı ve zaman zaman duyulan kısa bir gurultu da tamamen normaldir.
Fırında en sık gelen bildirim "fırını kapattım ama ses devam ediyor" oluyor. Bu, soğutma fanıdır. Görevi elektronik kartı korumaktır ve pişirme bittikten, hatta cihaz kapatıldıktan sonra bile bir süre çalışmaya devam eder; cihaz belirli bir sıcaklığın altına inince kendiliğinden durur. Ankastre nişte havalandırma kısıtlıysa bu süre uzar ve daha çok dikkat çeker.
Peki hangi sesler gerçekten değerlendirme gerektirir? Buzdolabında aralıklı ve tıkırtılı bir fan sesi — özellikle kapı açıldığında değişiyorsa — kanatlara değen buz birikimini gösterir ve genellikle bir soğutma şikâyetiyle birlikte gelir. Giderek artan, gövdeden hissedilen sürekli bir uğultu ise önce cihazın dengesini, sonra kompresör tarafını düşündürür.
Fırında ise turbo fandan gelen düzensiz ses değerlendirilir; kanatlarda biriken yağ kalıntısı dengesizlik yaratır ve aynı birikinti hava dağılımını da bozar. Sürtünme karakterinde düzenli bir ses fan motorunun yatağını işaret eder. Ölçüm sonunda hangi seslerin normal olduğunu ve hangilerinin değerlendirmeye alındığını yazılı bırakıyoruz — bu kayıt, normal bir davranışa müdahale edilmesini önlüyor.
Doğal sayılan sesler
Dolum sırasında valfin açılıp kapanması kısa bir tıkırtı üretiyor. Su tamburla temas ettiğinde duyulan akış sesi de normal ve program boyunca değişiyor.
Tahliye pompasının çalışma sesi de doğal: yüksek devirli bir pompa belirgin bir uğultu çıkarıyor. Gövdenin ısı değişimiyle çıkardığı çıtırtı da bu gruba giriyor.
Bulgu sayılan sesler
Metalik tıkırtı genellikle tambura kaçmış bir cismi işaret ediyor. Sıkma adımında devirle birlikte yükselen uğultu rulman tarafını gündeme getiriyor.
Ritmik vuruntu ise denge ya da askı sorununu gösteriyor. Ölçümde sesin türü, çıktığı adım ve devirle ilişkisi birlikte kaydediliyor.
Bu yazıyla ilgili sık sorulanlar
Valf tıkırtısı normal mi?
Normal. Dolum sırasında valfin açılıp kapanması kısa bir ses üretiyor.
Gövdeden çıtırtı geliyor.
Isı değişimiyle plastik genleşiyor; bu ses normal.
Hangi ses arıza işareti?
Metalik tıkırtı, devirle artan uğultu ve ritmik vuruntu bulgu grubuna giriyor.
Sesin normal mi arıza mı olduğunu telefonda ayırt edebiliyor musunuz?
Çoğu zaman evet — kayıtla: birkaç saniyelik ses kaydı ve hangi adımda geldiği bilgisi, doğal ses ile bulgu sesini telefonda büyük ölçüde ayırır. Karar sınırda kalırsa ziyaret gerekir ama kayıt, gereksiz çağrıların önemli bölümünü daha telefondayken kapatır.
AEG cihazınızda benzer bir sorun mu var? İzmir'in 30 ilçesinde yerinde bakıyoruz — telefonda çözülebilen çağrıdan ücret almıyoruz.